زيتون با نام علمی olea europaea تقریبا ۲۰ گونه درختان کوچک از خانواده زیتونیان وجود دارد و در جهان کهن از حوزه دریای مدیترانه، شمال آفرقا، جنوب شرقی آسیا، شمال تا جنوب چین، اسکاتلند و شرق استرالیا پراکندگی گسترده ای داشته اند.
درخت زیتون از خانواده گیاهان oleaceae محسوب میشوند. درخت زیتون همیشه سبز است و مانند درختان سنجد جز درختان میوه است. عمر زیادی دارد و میتون آن را دارای عمر جاویدان هم هست، زیرا با از بین رفتن ریشه آن، دوباره توسط پاجوش ها احیا میشود، میوه این گیاه یک شفت است. از نظر ظاهر درختان زیتون تفاوت زیادی با یک دیگر دارند و از درختچه تا درختی بلند بین آن ها مشاهده میشود. اهمیت این درختان به تولید میوه و روغنی است که از آن میگیرند. زیتون و روغن زیتون با داشتن ارزش غذایی فوق العاده ی خود، میتوانند در کنار بسیاری از غذاها استفاده شوند. طرف دیگر، این درختان چوب بسیار با کیفیتی دارند، به عنوان مثال تعدادی درخت زیتون در کشور پرتغال است که نزدیک به ۳۵۰۰ سال قدمت دارد. تصویر نمادین زیتون را نیز نباید فراموش کرد. شاخه های زیتون با نوع رویش خود سالهاست که اهمیت معنوی پیدا کرده و نمایانگر شکوه و صلح هستند. قدمت برخی از درختان زیتون ایتالیا را به اولین سال های امپراطوری یا حتی روزهای جمهوری روم نسبت میدهند، اما همیشه سن چنین درختان باستانی در زمان رشد مورد تردید قرار میگیرد و شناسایی آن ها با توصیفات قدیمی دشوارتر است. درخت زیتون ارقام متنوعی دارد که بهترین آن ها عبارتند از:
۱. نهال زیتون مانزانیلا: بومی کشور اسپانیاست. ۴ تا ۵ متر ارتفاع دارد. ۴۰ تا ۵۰ سال عمر مفید دارد. میوه آن سبز و درشت و خوشمزه است. در هر هکتار ۲۰ تن بار میدهد. از ۴ سالگی محصول دهی را آغاز میکند. این رقم دیرگل است.
۲. نهال زیتون شنگه: بومی کشور آمریکاست. ۴ تا ۵ متر ارتفاع دارد. در هر هکتار ۲۰ تن بار میدهد. از سال سوم باردهی را آغاز میکند. دیرگل است.
۳. نهال زیتون کنسروالیا: بومی کشور یونان است. ۵ تا ۸ متر ارتفاع دارد. شکل میوه آن تخم مرغی است. ۴۰ تا ۵۰ سال عمر مفید دارد. در هر هکتار ۲۰ تن بار میدهد. از سال دوم شروع به باردهی میکند.
۴. نهال زیتون زرد: مقاومت بالایی نسبت به سرما دارد. دیرگل است. ارتفاع آن ۵ متر است. ۴۰ تا ۵۰ سال عمر مفید دارد. در هر هکتار ۲۰ تن بار میدهد. میوه آن گوشتی و درشت است.